Wirus w telefonie: jak sprawdzić, czy telefon ma wirusa, i jak go usunąć

Krótko: jak sprawdzić, czy telefon ma wirusa

Sygnały, że telefon jest zainfekowany albo zhakowany:

• reklamy na pełnym ekranie także poza przeglądarką, powiadomienia z nieznanych stron,
• aplikacje, których nie instalowałeś, albo aplikacja, której nie da się odinstalować,
• SMS-y, połączenia lub płatności, których nie robiłeś, wiadomości wysłane z Twoich kont,
• logowania do konta Google albo Apple z nieznanych urządzeń, hasło zmienione bez Twojej wiedzy,
• jedna aplikacja nagle zużywa dużo baterii i danych.

Co zrobić od razu: w Androidzie uruchom skanowanie Play Protect i usuń podejrzane aplikacje w trybie awaryjnym, w iPhonie sprawdź profile i subskrybowane kalendarze, a gdy w grę wchodzą konta lub pieniądze, zmień hasła z innego urządzenia i zadzwoń do banku. Płatny antywirus nie jest do tego potrzebny.

Wirus czy zwykła usterka

Część objawów, które kojarzą się z wirusem, ma inną przyczynę:

Jak wyczyścić telefon z wirusów: Android

1. Skanowanie Play Protect. W Sklepie Play stuknij ikonę profilu, otwórz Play Protect i uruchom skanowanie. To darmowe czyszczenie telefonu z wirusów wbudowane w Androida z usługami Google.
2. Tryb awaryjny. Otwórz menu wyłączania i przytrzymaj palec na opcji wyłączenia, aż telefon zaproponuje tryb awaryjny. Działają w nim tylko aplikacje systemowe, więc szkodliwa aplikacja nie przeszkodzi Ci jej usunąć. Jeśli reklamy zniknęły, winna jest któraś z pobranych aplikacji.
3. Usuwanie aplikacji. Przejrzyj listę aplikacji i usuń te, których nie znasz albo które zainstalowałeś tuż przed pojawieniem się objawów: często są to „czyszczarki”, „przyspieszacze”, latarki i aplikacje spoza Sklepu Play.
4. Uprawnienia administratora. Gdy aplikacji nie da się odinstalować, sprawdź w ustawieniach zabezpieczeń listę aplikacji z uprawnieniami administratora urządzenia (nazwa zależy od producenta). Odbierz uprawnienia, potem odinstaluj aplikację.
5. Wyjdź z trybu awaryjnego zwykłym restartem i zaktualizuj system.

Czy iPhone może mieć wirusa

iPhone bez jailbreaku instaluje aplikacje tylko z App Store, więc klasyczny wirus zdarza się bardzo rzadko. Objawy, które wyglądają jak wirus, mają zwykle trzy źródła:

• Spamowy kalendarz. Wydarzenia z ostrzeżeniami i linkami pochodzą z kalendarza, który ktoś skłonił Cię zasubskrybować. W aplikacji Kalendarz stuknij takie wydarzenie i anuluj subskrypcję.
• Profil konfiguracji. Sprawdź w Ustawieniach, w sekcji Ogólne, część poświęconą VPN i zarządzaniu urządzeniem. Profil, którego nie instalował Twój pracodawca ani szkoła, usuń.
• Przejęte konto Apple. Zmień hasło, włącz weryfikację dwuetapową i usuń z konta nieznane urządzenia. Kontrola bezpieczeństwa w ustawieniach prywatności (iOS 16 i nowsze) pokaże, komu i jakim aplikacjom udostępniasz dane.

Zawsze instaluj najnowszą wersję iOS: aktualizacje łatają luki, przez które da się zaatakować telefon.

„Twój iPhone został poważnie uszkodzony przez wirusa”: to oszustwo

Ten komunikat, często z odliczaniem, wibracją i alarmującym dźwiękiem, wyświetla strona w przeglądarce, a nie system. Apple nie ostrzega o wirusach wyskakującymi oknami na stronach. Oszust chce, żebyś zainstalował aplikację, wykupił subskrypcję, zadzwonił pod podany numer albo podał dane karty. Taki sam fałszywy alert spotkasz też na Androidzie.

Nie stukaj w żaden przycisk komunikatu, tylko zamknij kartę. Gdy okno wraca, wyczyść historię i dane witryn w ustawieniach Safari (albo dane przeglądarki w Androidzie). Jeśli coś już zainstalowałeś albo podałeś hasło lub dane karty, usuń aplikację lub profil, zmień hasło i zadzwoń do banku.

Telefon zhakowany: konto, bank, SMS-y

Gdy widzisz logowania z obcych urządzeń, wiadomości, których nie wysyłałeś, albo płatności, których nie robiłeś:

1. Z innego, zaufanego urządzenia zmień hasło do konta Google lub Apple i do poczty, włącz weryfikację dwuetapową i wyloguj nieznane urządzenia.
2. Zadzwoń do banku i zablokuj kartę, jeśli podałeś jej dane.
3. Podejrzany SMS z linkiem przekaż bezpłatnie na numer 8080: trafi do CERT Polska, który blokuje fałszywe strony.

Czy reset usuwa wirusa i kiedy do serwisu

Reset do ustawień fabrycznych usuwa wszystkie zainstalowane aplikacje, więc w zdecydowanej większości przypadków usuwa też wirusa. Kasuje jednak także Twoje dane, więc zrób go po kopii zapasowej i nie przywracaj z kopii aplikacji, która była podejrzana. Reset nie pomoże na przejęte konto: po zalogowaniu problem wróci, dopóki nie zmienisz hasła.

Do serwisu warto pójść, gdy objawy wracają po resecie, telefon nie pozwala usunąć aplikacji ani wykonać resetu albo gdy nie masz kopii danych i boisz się je stracić. Serwis zgra dane, usunie szkodliwe aplikacje albo wgra czysty system od nowa w ramach naprawy oprogramowania. Tam porównasz ceny z ofert serwisów.