Touch IC w iPhonie 6 i 6 Plus: szary pasek, martwy dotyk i naprawa układu dotyku

Co to jest touch IC

Touch IC to kontroler dotyku: układ, który odczytuje sygnały z warstwy dotykowej ekranu i przekazuje procesorowi, gdzie dotknąłeś. W iPhonie 6 i 6 Plus są to dwa małe układy przylutowane do płyty głównej, a nie do wyświetlacza. Od iPhone'a 6s Apple przeniosło kontroler dotyku do zespołu wyświetlacza, dlatego w nowszych iPhone'ach problemy z dotykiem zwykle oznaczają wymianę ekranu, a nie naprawę płyty.

Usterka tych układów w iPhone'ach 6 i 6 Plus jest na tyle charakterystyczna, że w 2016 roku dostała własną nazwę: „touch disease”. Dziś spotyka się ją rzadziej, bo tych telefonów jest coraz mniej, ale egzemplarze z tym objawem nadal trafiają do serwisów.

Objawy uszkodzonego touch IC

• cienki szary, migający pasek u samej góry ekranu,
• dotyk, który przestaje reagować na chwilę i wraca, potem zawodzi coraz częściej,
• w zaawansowanej fazie pasek rozszerza się w dół, a dotyk nie działa wcale,
• dotyk wraca na moment po mocniejszym naciśnięciu ekranu albo lekkim wygięciu telefonu.

Ten ostatni objaw dobrze pokazuje mechanizm usterki: nacisk dociska układ do płyty i połączenie na chwilę się zamyka. To nie jest sposób naprawy, tylko potwierdzenie, że winna jest płyta.

Ekran czy płyta: jak to odróżnić

Jeśli tabela wskazuje na ekran, zacznij od wymiany wyświetlacza. Gdy zawiesza się cały telefon, a nie sam dotyk, zobacz naprawę oprogramowania. Serwis odróżnia te przypadki najprościej, podłączając sprawny ekran: jeśli z nim dotyk dalej nie działa, przyczyna leży na płycie.

Dlaczego touch IC się psuje

Oba kontrolery dotyku są przylutowane do płyty na kulkach lutowia (montaż BGA). W iPhonie 6 i 6 Plus nie mają pod sobą podkładu klejowego (underfill), który w innych miejscach płyty usztywnia takie połączenia, a zamiast sztywnej metalowej osłony przykrywa je cienka, elastyczna naklejka. Do tego obudowa tych modeli dość łatwo się ugina.

Każde wygięcie telefonu w kieszeni i każdy upadek pracuje więc na lutach pod układami. Po pewnym czasie pękają i układ traci kontakt z płytą. Apple przyznało, że usterka pojawia się po wielokrotnych upadkach na twardą powierzchnię i dalszych naprężeniach. Serwisy spotykały ją też w telefonach, które nigdy nie spadły. Częściej dotyczy większego iPhone'a 6 Plus.

Jak przebiega naprawa i ile trwa

1. Diagnoza: test ze sprawnym wyświetlaczem i oględziny płyty pod mikroskopem. Jeśli nie masz pewności, co jest uszkodzone, możesz zacząć od diagnostyki urządzenia.
2. Demontaż płyty i zdjęcie obu układów dotyku stacją na gorące powietrze.
3. Wymiana układów na nowe albo oczyszczenie i ponowne przylutowanie starych. Gdy przy zdejmowaniu okazuje się, że pod układem zerwały się pola lutownicze, serwis odtwarza połączenie cienkim drucikiem (zworką).
4. Wzmocnienie: część serwisów przykleja nad układami sztywną metalową płytkę zamiast fabrycznej naklejki, żeby płyta mniej pracowała w tym miejscu.
5. Testy dotyku na całej powierzchni ekranu, wyświetlania i reszty funkcji telefonu.

Sama naprawa zajmuje zwykle kilka godzin, więc w serwisie, który ma części na miejscu, telefon bywa gotowy tego samego albo następnego dnia. Gdy serwis musi zamówić układy, potrwa to kilka dni. Dane w telefonie zwykle zostają, bo procesor i pamięć nie są ruszane.

Od czego zależy cena

Kwotę serwis podaje po diagnozie, bo dopiero wtedy wiadomo, w jakim stanie są układy i płyta pod nimi. Na cenę wpływa:

• czy wymieniane są oba układy, czy wystarczy przylutować jeden,
• czy pod układami trzeba odtwarzać zerwane pola zworkami,
• czy serwis dokłada metalowe wzmocnienie,
• czy płyta ma też inne usterki, na przykład po zalaniu albo po wcześniejszych naprawach,
• czy diagnoza jest płatna osobno i czy wlicza się w naprawę.

Zapytaj w serwisie o wycenę z góry i o gwarancję. Przy tej usterce warto też zapytać, czy serwis robił już takie naprawy, bo to praca dla kogoś, kto na co dzień lutuje układy BGA.

Czy naprawa touch IC się opłaca

iPhone 6 i 6 Plus są dziś warte niewiele, więc rachunek jest prosty: porównaj wycenę z ceną sprawnego egzemplarza albo taniego nowszego telefonu. Naprawa ma sens, gdy w telefonie są dane bez kopii, gdy zależy Ci na tym konkretnym egzemplarzu albo gdy wycena jest wyraźnie niższa niż zakup innego telefonu. Gdy płyta ma więcej usterek, zobacz artykuł o naprawie płyty głównej. Jeśli wybierasz nowy telefon, a stary jeszcze działa, choćby z dociskaniem ekranu, zrób to od razu: przeniesienie danych jest łatwiejsze, póki dotyk w ogóle reaguje.

Na program Apple nie ma co liczyć. W 2016 roku Apple uruchomiło płatną naprawę „Multi-Touch” dla iPhone'a 6 Plus z tym objawem, ale tylko dla telefonów bez pękniętego ekranu i przez 5 lat od pierwszej sprzedaży egzemplarza. Apple przestało sprzedawać iPhone'a 6 Plus w 2016 roku, więc ten okres w praktyce już minął, a od 2024 roku Apple uznaje ten model za przestarzały i w ogóle go nie serwisuje. iPhone 6 tym programem nie był objęty.

Czy można naprawić touch IC samemu

Nie. Wymiana układu BGA wymaga mikroskopu, stacji na gorące powietrze i wprawy, a przegrzanie płyty kończy się zwykle trwałym uszkodzeniem telefonu. Dociskanie ekranu, ściskanie obudowy czy podgrzewanie telefonu suszarką bywa na chwilę skuteczne, ale niszczy luty dalej. Samodzielnie warto zrobić tylko testy z tabeli wyżej i kopię danych.