Zalany laptop lub MacBook: co robić od razu, jakie są szanse i ile kosztuje naprawa po zalaniu

Zalany laptop: co robić od razu

1. Odłącz zasilacz i wyłącz laptopa, a jeśli nie reaguje, przytrzymaj przycisk zasilania, aż zgaśnie. Lenovo w instrukcjach swoich laptopów pisze wprost: im szybciej przerwiesz przepływ prądu, tym mniejsze ryzyko zwarcia.
2. Odłącz pendrive'y, mysz i monitor, a baterię wyjmowaną od zewnątrz wyjmij.
3. Zetrzyj płyn z obudowy i klawiatury ręcznikiem papierowym, bez wciskania klawiszy i bez potrząsania.
4. Odwróć otwarty laptop klawiaturą w dół, żeby ciecz nie spływała w głąb, na płytę. Wyjątek to laptopy z otworami odpływowymi pod klawiaturą (mają je na przykład ThinkPady): Lenovo odradza ich odwracanie, bo ciecz wypływa otworami sama.
5. Zostaw go w suchym miejscu i nie podłączaj zasilacza: wiele nowszych laptopów, w tym MacBooki, potrafi włączyć się samo po podłączeniu zasilania.
6. Oddaj go do serwisu najlepiej tego samego albo następnego dnia.

Czego nie robić:

• Nie włączaj laptopa na próbę. Prąd płynący przez mokrą płytę to najprostsza droga do zwarcia.
• Nie susz go suszarką ani na kaloryferze: osad z napoju i tak zostanie na płycie, a wysoka temperatura szkodzi baterii.
• Nie odkręcaj obudowy, jeśli nie wiesz, jak bezpiecznie odłączyć baterię: przebite ogniwo może się zapalić.

Woda, kawa czy słodki napój

Czysta woda przewodzi prąd słabo i po szybkim wyłączeniu laptop ma największe szanse. Kawa z cukrem, herbata, sok czy cola zostawiają po wyschnięciu lepki osad, który skleja klawisze, a na płycie przewodzi prąd. Po każdym płynie poza czystą wodą nie czekaj, aż laptop „sam przeschnie”.

Laptop działa po zalaniu: czy można odetchnąć

Nie zawsze. Woda wyparowuje, ale sole i cukier zostają między nóżkami układów i pod złączami, a pod napięciem korozja postępuje szybciej. Dlatego usterki potrafią pojawić się po tygodniu albo dwóch. Płyn z klawiatury spływa zwykle prosto na płytę główną, która w większości laptopów leży tuż pod nią.

Zalany z zewnątrz ekran wystarczy zwykle wytrzeć miękką ściereczką. Kłopot zaczyna się, gdy płyn wpłynie do środka klapy przy dolnej krawędzi ekranu albo przy zawiasach.

MacBook po zalaniu: wskaźniki cieczy i gwarancja

Obecne MacBooki mają wewnątrz obudowy wskaźniki kontaktu z cieczą (LCI), które serwis widzi po zdjęciu dolnej pokrywy. Według Apple uszkodzeń przez ciecz nie obejmuje roczna gwarancja, a przypadkowe uszkodzenia pokrywa za opłatą serwisową AppleCare dla Maca, jeśli je kupiłeś. W innych laptopach gwarancja też zwykle nie obejmuje zalania, więc sprawdź, czy masz ubezpieczenie od przypadkowych uszkodzeń.

Co robi serwis i ile to trwa

1. Zdjęcie dolnej pokrywy i odłączenie baterii, zanim cokolwiek znajdzie się pod napięciem.
2. Oględziny pod mikroskopem: dokąd doszedł płyn i co już skorodowało.
3. Czyszczenie płyty w myjce ultradźwiękowej albo alkoholem izopropylowym i suszenie.
4. Pomiary i wymiana skorodowanych elementów na płycie.
5. Wymiana części, które nie przetrwały: najczęściej klawiatury (w MacBookach często z górną częścią obudowy), gładzika, baterii albo gniazda.
6. Złożenie i testy, najlepiej dłuższe, pod obciążeniem.

Samo czyszczenie bywa gotowe w dzień lub dwa. Wymiana elementów na płycie i zamawianie części to zwykle kilka dni.

Dane z zalanego laptopa

W wielu laptopach z Windows dysk da się wyjąć i odczytać w innym komputerze, a przy szyfrowaniu, na przykład BitLockerem, potrzebny będzie klucz odzyskiwania. W MacBookach z ostatnich lat dysk jest wlutowany w płytę i szyfrowany, więc serwis musi doprowadzić płytę do stanu, w którym laptop się uruchomi. Jeśli nie masz kopii, powiedz o tym w serwisie i zobacz odzyskiwanie danych.

Ile kosztuje naprawa laptopa po zalaniu

Typowy przedział cen z ofert widzisz na górze strony, a ceny dla MacBooków w tabeli pod tekstem. Ofert jest na razie mało (z dwóch serwisów), więc cenę zawsze potwierdź w serwisie. Kwota w ofercie dotyczy zwykle czyszczenia, a pełną wycenę serwis podaje po otwarciu laptopa. Zależy ona od:

• rodzaju płynu i czasu: słodki napój i kilka dni zwłoki to więcej korozji,
• zakresu: samo czyszczenie czy wymiana elementów na płycie,
• części do wymiany: klawiatura, matryca, bateria czy gniazdo to osobne koszty,
• diagnozy: czy jest płatna osobno.

Czy naprawa zalanego laptopa się opłaca

Szanse są największe, gdy laptop szybko wyłączono, nie był ładowany na mokro i zalała go odrobina czystej wody. Porównaj wycenę z ceną tego samego modelu z drugiej ręki: jeśli płyta, klawiatura i bateria razem zbliżają się do niej, a dane masz w kopii, rozsądniej kupić inny laptop. Bez kopii naprawa płyty bywa jedynym sposobem na odzyskanie plików.

Czy można naprawić zalany laptop samemu

Samodzielnie zrób tylko pierwszą pomoc z początku artykułu. Czyszczenie płyty wymaga rozebrania laptopa, odłączenia baterii i narzędzi, których zwykle nie ma się w domu, a w MacBookach bateria jest przyklejona tuż pod klawiaturą.